AI Act, Machineverordening en CRA: de data voor industriële AI
Vier Europese teksten raken AI en automatisatie in fabrieken. De data schoven op in 2026, dus hier staan ze samen, met de officiële bronnen.
De AI Act geldt in fasen: verboden praktijken en AI-geletterdheid sinds 2 februari 2025, regels voor AI-modellen voor algemene doeleinden sinds 2 augustus 2025 en algemene toepassing sinds 2 augustus 2026. De Digital Omnibus (Verordening (EU) 2026/1744, van kracht sinds 27 juli 2026) verschoof de regels voor hoog-risico-AI uit bijlage III naar 2 december 2027 en voor AI in producten zoals machines naar 2 augustus 2028. De Machineverordening geldt vanaf 20 januari 2027, de meldplichten van de Cyber Resilience Act sinds 11 september 2026, en NIS2 geldt in België sinds 18 oktober 2024.
Tijdlijn
| Datum | Regel | Wat het betekent |
|---|---|---|
| 18 okt 2024 | NIS2 in België | Cybersecurityplichten voor essentiële en belangrijke entiteiten, ook in de maakindustrie |
| 2 feb 2025 | AI Act | Verboden AI-praktijken en AI-geletterdheid gelden |
| 2 aug 2025 | AI Act | Regels voor AI-modellen voor algemene doeleinden en governance gelden |
| 27 jul 2026 | Digital Omnibus over AI | Verordening (EU) 2026/1744 treedt in werking en verschuift meerdere data |
| 2 aug 2026 | AI Act | Algemene toepassing, met de uitzonderingen hieronder |
| 11 sep 2026 | Cyber Resilience Act | Fabrikanten melden actief misbruikte kwetsbaarheden en ernstige incidenten |
| 20 jan 2027 | Machineverordening (EU) 2023/1230 | Vervangt de Machinerichtlijn 2006/42/EG |
| 2 dec 2027 | AI Act (na Omnibus) | Regels voor hoog-risico-AI uit bijlage III |
| 11 dec 2027 | Cyber Resilience Act | Hoofdverplichtingen voor producten met digitale elementen |
| 2 aug 2028 | AI Act (na Omnibus) | Hoog-risico-AI in producten uit bijlage I, zoals machines |
Wat dit betekent op de werkvloer
- AI-geletterdheid. De Omnibus herschreef artikel 4: aanbieders en gebruiksverantwoordelijken nemen maatregelen om de AI-geletterdheid van hun personeel te ondersteunen. Leid de mensen op die met de assistenten werken.
- Machines. De Machineverordening dekt AI die veiligheidsfuncties verzorgt met lerende technieken; zulke systemen vragen een conformiteitsbeoordeling door een derde partij. De Omnibus verplaatste de Machineverordening naar afdeling B van bijlage I van de AI Act, zodat AI-eisen voor machines via de machineregels lopen.
- Assistenten die mensen informeren. Of een systeem hoog-risico is, hangt af van het beoogde gebruik. Documenteer wat uw assistent doet, laat mensen beslissen en houd het buiten veiligheidsfuncties.
- Leveranciers. Vraag uw machinebouwers en softwareleveranciers hoe zij met de Cyber Resilience Act en de Machineverordening omgaan.
Vragen die we krijgen
Geldt de AI Act voor een operatorassistent?
De AI Act geldt voor AI-systemen in het algemeen, met extra plichten voor hoog-risicogebruik. Een assistent die alarmen uitlegt is een ander geval dan AI die een veiligheidsfunctie aanstuurt. Toets uw use case aan de officiële teksten of met een juridisch adviseur.
Heeft de Digital Omnibus alles uitgesteld?
Nee. Ze verschoof de data voor hoog-risico-AI en wijzigde enkele plichten, zoals AI-geletterdheid. De verboden praktijken en de regels voor AI voor algemene doeleinden gelden al.
Deze pagina legt publieke regels in gewone taal uit. Het is geen juridisch advies.
Bronnen
- European Commission: AI Act: regulatory framework for AI (19 okt 2026)
- EUR-Lex: Regulation (EU) 2026/1744 (Digital Omnibus on AI), Official Journal (24 jul 2026)
- EUR-Lex: Regulation (EU) 2024/1689 (Artificial Intelligence Act) (13 jun 2024)
- EUR-Lex: Regulation (EU) 2023/1230 on machinery (14 jun 2023)
- EU-OSHA: Regulation 2023/1230/EU - machinery (16 jan 2025)
- European Commission: Cyber Resilience Act: summary of the legislative text (3 dec 2025)
- ENISA: The CRA Single Reporting Platform is launched (11 sep 2026)
- VLAIO: Op 18 oktober 2024 gaat de Europese cybersecurity NIS2-richtlijn van kracht (2 okt 2024)
Een nieuwe lijn, een upgrade of AI voor uw fabriek?
Vertel ons over uw project, dan plannen we een technisch gesprek.
2800 Mechelen, België E-mail: info@simsolutions.be Ondernemingsnr. / btw: BE 0680.932.773